zon en klimaat

Op vrijdag 22 september hield ik in Groningen een lezing over het onderwerp “De zonsactiviteit en de invloed op het klimaat”. De power point presentatie van de lezing is na 24 september op deze website te zien op het blad ‘presentaties’.    Ga daar naar het onderwerp ‘de veranderlijke zon en het klimaat’.

Samengevat: Ik bespreek de diverse aspecten van de zonsactiviteit, alsmede de lopende gladgemaakte (over 18 jaar) gemiddelde grond-temperatuur van het noordelijk halfrond en de evenzo gladgemaakte fluxen van de  equatoriale en  polaire magneetvelden van de zon. Beide laatsten  beïnvloeden het klimaat. De invloed van het equatoriale veld blijkt tweemaal zo sterk te zijn als die van het polaire. In de eeuwen voorafgaand aan 1919 bepaalde slechts de zonsactiviteit de veranderingen van het klimaat; er waren geen andere significante drijvers. Na 1919 kwam er een met de  jaren steeds sterker wordende extra component bij, die op het ogenblik 0,9 graad bedraagt.

Doordat de zon steeds feller zal gaan stralen (over 6 miljard jaar duizend maal sterker dan nu het geval is) zal de aarde over enkele honderden miljoenen jaren onleefbaar zijn. Haar gemiddelde grondtemperatuur bedraagt dan reeds enkele honderden graden.  Ze lijkt dan een tweelingzus van de huidige planeet Venus.

NOGMAALS HET ONDERDUIKEN

 

Mijn Terugblik in het juli-augustusnummer van ZENIT geeft enkele details van het verhaal van Hans Hubenet en mij die in mei 1943 tot onderduiken gedwongen werden om te ontkomen aan verplichte arbeid in de Duitse oorlogsindustrie. Wij kregen het voorrecht te mogen onderduiken in de Utrechtse sterrenwacht waar wij in een klein kamertje tegenover elkaar zaten. Het personeel van de sterrenwacht wist van ons bestaan maar hield zijn mond waarvoor wij hen tot heden dankbaar zijn gebleven. Op 5 september 1944 ging het gerucht door het land dat de geallieerden bezig waren Nederland te bevrijden: dolle dinsdag. We kwamen uit ons hokje tevoorschijn: wij meenden bevrijd te zijn. Maar Integendeel: het was het begin van de hongerwinter waarin we op een oude fiets over de Lek naar het zuiden trokken om bij de boeren te proberen wat aardappelen te kopen. Dat lukte enkele weken totdat de aardappelen onbetaalbaar werden. Tegen het eind van de oorlog kwam een bijzonder moment: geallieerde bombardementsvliegtuigen dropten voedsel over Nederland. Wij stonden op straat of zaten op de daken van de huizen om ze met witte vlaggen te begroeten. Wat een feest!

Onderduiken

Mijn ‘Terugblik’ in het juni nummer van het tijdschrift ZENIT gaat over de dramatische periode waarin we moesten onderduiken om te ontsnappen aan de Nazi bezetters. Met mijn vriend Hans Hubenet ontvingen wij het grote voorrecht te mogen onderduiken in een klein ongebruikt kamertje in de Utrechtse sterrenwacht. Daar zaten wij, in een gesloten hokje, onzichtbaar en (hopelijk) onhoorbaar. Eens per week werden we van voedsel voorzien door mijn vader die een sleutel had van een bijna onzichtbaar deurtje onder aan het zestiende-eeuwse bolwerk waarop in 1853 de sterrenwacht was gebouwd. Steeds met dezelfde persoon in een klein hokje zitten was niet gemakkelijk en het stelde hoge psychische eisen aan betrokkenen.

(Zenit, juni 2017, p. 9)

super- en hyperreuzen onder de sterren

In het mei nummer van ZENIT schreef ik een artikel over super- en hyper-reuzen onder de sterren. Dit zijn de helderste en meestal ook de zwaarste sterren die we kennen. De ene soort straalt enkele honderd-duizenden malen helderder dan de zon terwijl de hyperreuzen  tot wel een of zelfs enkele miljoenen malen helderder zijn.  Fascinerende sterren van grote massa, die relatief gezien kort leven met meestal een dramatisch levenseinde dat door een grote explosie gekenmerkt is.

(ZENIT, mei 2017, blz. 20 – 24)

HEMELSTENEN OP NEDERLAND

Op donderdag 1 juni houd/hield ik op Texel een lezing over bovenstaand onderwerp. Ik bespreek de recente (dus zeer late) ontdekking van de val van een meteoorsteen bij Diepeveen in 1873; en daarna de herkomst van de meteorieten van Ellemeet en Serooskerke (1925) en de algemene vraag wanneer voor het eerst bekend was dat meteoorstenen uit de hemel kunnen vallen. De presentatie  is op deze website na te lezen bij het onderwerp ‘presentaties’.  Ga naar ‘hemelstenen’.