Mijn Kaiser lente lezing in Leiden

op zaterdag 21 maart had ik het genoegen een lezing te mogen geven in de oude sterrenwacht van Leiden. Deze lezing was deel van de reeks van Kaiser lente lezingen die daar sinds vorig jaar gegeven worden en waarvan men hoopt dat het een traditie wordt. Een aantal sterrenkundigen wordt gevraagd een populair-wetenschappelijke voordracht te geven over een onderwerp naar keuze. Dit, in de hoop meer aandacht te vinden voor het onderwijs en het onderzoek in de sterrenkunde.
Het was voor mij een feest weer eens in de Leidse sterrenwacht te mogen zijn. Ik was daar in 1947 assistent; een onvergetelijke ervaring. Ik zag weer enkele vroegere collega’s en hoorde van de studenten dat het aantal studenten in de sterrenkunde in Leiden groter was dan ooit tevoren. Wat een verheugend bericht, vooral na de deceptie van het opheffen van het sterrenkundig onderwijs in Utrecht. Vol optimistische moed ging ik na de lezing weer terug naar huis.
Mijn lezing ging over zonnevlammen en het onderzoek daaraan in Nederland in de laatste decennia en het werk dat ik er nu aan verricht. De presentatie is op deze website geplaatst. Ga naar het blad “presentaties“ en daar naar het onderwerp “explosies zon“.

TWEE LEZINGEN OVER DE ZON

In de komende weken zal ik tweemaal een lezing houden over diverse aspecten van de zon.
Op zaterdag 21 maart om 2:00 uur ‘s middags zal ik in de oude sterrenwacht van Leiden een voordracht houden over “Uitbarstingen op de zon”. Ik beschrijf dan eerst de zonnevlammen, uitbarstingen met een kracht die vergelijkbaar is met ongeveer 1 miljard atoombommen. Daarbij worden ontstellend hoge temperaturen bereikt. In het midden van de vorige eeuw was de zonsactiviteit aanzienlijk sterker dan nu het geval is. Op het ogenblik bevinden we ons in de naweeën van een merkwaardige overgangsperiode van de zeer actieve zon van de vorige eeuw naar een heel rustige in de komende eeuwen. Zie voor nadere toelichtingen: http://www.steunleiden.nl/projecten/breng-de-zon-naar-leiden.
Op vrijdag 17 april te 20:00 uur zal ik in Ecomare op Texel een lezing houden over “Het levenseinde van de zon “. In de laatste, dramatische fase van het leven van de zon, over ongeveer 5 miljard jaar, zal de zon gigantisch groot zijn geworden. Hij zal ten slotte gaan pulseren waarbij hij met grote golven groter en kleiner wordt: de zon is dan een Mira-ster. Aan het einde van die periode stort hij ineen en blijft van de zon een witte dwerg over, een sterretje dat niet groter is dan de aarde maar wel met de massa van de zon. Gaswolken vliegen van de zon weg er zullen hem gaan omhullen: de zon is dan voor korte tijd een planetaire nevel.

NERVEUZE ECLIPSEXPEDITIES

Het maartnummer van het tijdschrift ZENIT is voor een belangrijk deel gewijd aan het thema van de maand: zonsverduisteringen. Dit, naar aanleiding van de eclips die op 20 maart aanstaande vanuit onze streken te zien zal zijn. In het midden van Nederland begint de verduistering om 9:30 uur en het laatste stukje maan zal het zonsoppervlak verlaten om 11.50 uur. Het zien van zo’n eclips is altijd een spectaculaire gebeurtenis. Maar daar heeft men wel een eclipsbrilletje voor nodig, want kijken naar de zon met het ongewapende oog is gevaarlijk voor de ogen. Eclipsbrilletjes zijn te krijgen in de winkel van sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht maar het is ook goed te weten dat de firma Pearl een groot aantal van deze eclipsbrilletje heeft aangeschaft die ze na 10 maart gratis aan belangstellenden zal verstrekken.
Mijn ‘Terugblik’ in het maartnummer is voor een belangrijk deel gewijd aan de fouten en vergissingen die men in grote nervositeit wel eens maakt bij de waarneming van zonsverduisteringen. Daar zijn trieste ervaringen van te vermelden.

presentaties van lezingen

wanneer men op deze website presentaties van mijn lezingen wil opzoeken dan dient te klikken op het woord “PRESENTATIES “. Het is me gebleken dat het soms voor kan komen dat men alleen maar de laatste presentatie te zien krijgt. Wilt u presentaties van eerder gehouden lezingen zien? Daar is een remedie voor. Boven het eerste plaatje staat mijn naam. Wanneer u daarop klikt kom er ook de eerdere presentaties tevoorschijn. Veel succes!

OPMERKELIJK BEELDHOUWWERK

Mijn Terugblik in het februarinummer van ZENIT bespreekt een ervaring die ik in de voormalige Sovjet-Unie op deed. Ik was president van de internationale organisatie voor het ruimteonderzoek. Er waren twee vicepresidenten, een uit de Verenigde Staten en een uit de Sovjet-Unie. Na het overlijden van de Sovjet vicepresident moest ik een reis maken naar Australië. Ik besloot via Moskou te gaan om kennis te maken met de nieuwe vicepresident en tevens vond ik het wenselijk een krans te leggen op het graf van de overleden collega. Hij lag begraven op de erebegraafplaats Novodevitsji, waar talloze prominenten uit Moskou lagen. De meeste grafmonumenten waren voor onze smaak en begrippen vreselijk ouderwets, domweg lelijk. Maar was een die daar uitsprong: een modern aandoend type beeldhouwwerk. Daar lag de voormalige Sovjet leider Nikita Chroesjtsjov begraven. Wat was het geval? Eens, tijdens zijn leven, was Chroesjtsjov hevig uitgevaren tegen een jonge moderne beeldhouwer. Zijn producten zouden niet passen in de Sovjet wereld; het werd door hem gekenmerkt als ontaarde kunst. Toen Chroesjtsjov overleden was bleek dat hij zijn grafmonument gemaakt wilde zien door deze beeldhouwer, en geen andere! De wonderlijke Sovjet maatschappij! Zelfs de leiders moesten zich aan de regels houden en konden op zijn best pas na hun dood enige voorkeur uitspreken.