OORSPRONG VAN HET HEELAL

Op 10 november ’14 kon ik een uurtje lesgeven aan een vierde klas van de middelbare school hier ter plaatse (VWO). Op hun verzoek ging het over een moeilijk onderwerp: de oerknal. Ten behoeve van die les had ik een bestaande presentatie iets gewijzigd en er zelfs twee van gemaakt. Op deze website is, op het blad presentaties, die van de ‘oerknal’ geplaatst. Dit is in essentie wat ik tijdens de les verteld heb. Ik verwijs daarbij ook naar een parallelle presentatie ’het eerste licht’ die in hoofdzaak dezelfde is als die van de oerknal maar die iets dieper ingaat op de oorsprong van de krachten en van de zware deeltjes, de zogenoemde baryonen. Ook die presentatie is op deze website geplaatst.

Solar Activity and Climate

In het kader van een wetenschappelijke bijeenkomst in het Koninklijk Nederlands Instituut voor het Onderzoek van de Zee hield ik op woensdag 29 oktober een voordracht over de invloed van de zon op het klimaat. Een bestaande presentatie werd op de hoogte van recente ontwikkelingen gebracht. Hij is te lezen op het blad ‘presentaties’ onder de naam ‘Solar activity and climate’.

TERUGBLIK, een nieuw boek

Onlangs is besloten de Terugblikken, columns die ik sinds 2006 in ZENIT schrijf, tezamen met andere herinneringen in boekvorm te publiceren. Het wordt een boek van 120 hoofdstukken in ruim 300 bladzijden. Deze bestrijken mijn prille jeugd op Texel; de jaren daarop in Indonesië, de oorlog en mijn wetenschappelijke loopbaan. Het boek krijgt de titel TERUGBLIK. Het wordt uitgegeven door Stipmedia te Alkmaar.
Verdere gegevens hierover zijn te vinden op http://www.stipmedia.nl/terugblik

Nieuwe Terugblik

Sinds 2006 schrijf ik maandelijks een column voor het populairwetenschappelijke tijdschrift ZENIT. Ze gaan over ervaringen en gebeurtenissen die ik in het verleden heb meegemaakt, vaak op het wetenschappelijke vlak maar ook die op andere terreinen. In het onlangs verschenen oktobernummer van ZENIT staat het relaas van de Astro Club. Dit was een opmerkelijk clubje van drie in de sterrenkunde geïnteresseerde schooljongens. Maar wel opmerkelijke schooljongens! Een daarvan heette Hugo van Woerden. Hij werd later hoogleraar sterrenkunde in Groningen en voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde. Een ander was Sidney van den Bergh. Deze studeerde sterrenkunde in Leiden, de Verenigde Staten en Göttingen en werd later directeur van de Dominion Astrophysical Observatory in Victoria, Canada. De derde was de aankomende journalist Lammert Huizing.
Een ander opmerkelijk aspect was dat deze club werd opgericht in 1943, midden in de oorlogstijd. Omdat de bestuursleden nog schooljongens waren hoefden zij zich niet aan te melden voor werk in de oorlogsindustrie in Duitsland. De oorlogstijd met zijn totale verduistering was wel een ideale tijd voor het doen van sterrenkundige waarnemingen met het blote oog.
Het doel van de Astro Club was het waarnemen van vallende sterren. Daartoe riepen zij sterrenkundigen, vakmensen en amateurs, op tot het doen van georganiseerde waarnemingen. Ik zat toen met mijn vriend Hans Hubenet ondergedoken. Wel op een ideale plaats: de Utrechtse sterrenwacht. Onder de schuilnamen B. Het Heun en J. C Gadeer (vervormingen van onze namen) deden we enthousiast mee aan deze waarnemingscampagnes.

BEZOEK AAN EEN KOMEET

Deze week hield ik een lezing over kometen: hun opbouw en herkomst. Aan het eind ervan besprak ik enkele recente ontmoetingen van ruimtevoertuigen met kometen en ging ik in op de komende landing van een onderdeel van het ruimtetuig Rosetta met een komeet. Dit zal op 12 november gebeuren. Een fascinerend plan waarvan we hopen dat het slagen zal. Er blijft een zekere kans op mislukken. We houden ons hart vast.
De presentatie is een gemoderniseerde variant van een vroegere. Hij is te lezen op deze website. Ga naar ‘presentaties’ en daar naar ‘3-komeetbezoek’.