in de presentatie van mijn lezing over de eerste melkwegstelsels, die ik gisteren plaatste is een ergerniswekkende fout geslopen. Op plaatje 19, waar ik de grenstemperatuur bespreek van het ondoorzichtige deel van het heelal,dient men 4000° te lezen in plaats van 400.000°. De fout is inmiddels hersteld.

Veel dank aan Jan Kuperus die me hierop opmerkzaam maakte.

De lezingen, die ik op zondag 26 en dinsdag 28 mei heb gegeven in sterrenwacht Sonnenborgh te Utrecht staan nu op deze website. Ga naar 10-2-eerste melkwegstelsels. Heel kort samengevat: de eerste melkwegstelsels ontstonden 400 tot 800 miljoen jaar na de oerknal. Ze produceerden veel meer sterren dan een melkwegstelsel als het onze en ze groeiden met de tijd

Op de laatste bladzij van die presentatie wordt verwezen naar drie andere presentaties. Deze betreffen lezingen die ik enkele jaren geleden heb gegeven. Ze gaan over de oerknal, de eerste sterren en de verdere ontwikkeling van melkwegstelsels. Aangezien deze drie laatste lezingen al enkele jaren geleden gegeven zijn kunnen details ervan verouderd zijn.

Op vrijdag 24 mei 2013 werd op Texel de vernieuwde volkssterrenwacht geopend. Deze volkssterrenwacht, die al 20 jaar bestond was tot dusverre zeer slecht behuisd, in feite helemaal niet behuisd: niet meer dan een plekje in de duinen van waar men wel een uitstekend zicht had op de donkere sterrenhemel van het waddengebied.

Met hulp van diverse instanties werd nu een nieuwe sterrenwacht gebouwd. Deze is onderdeel van het grote museum Ecomare op Texel. Dit museum ontvangt jaarlijks circa 300.000 bezoekers en de hoop wordt gekoesterd dat deze nieuwe sterrenwacht bij kan dragen tot een verdere verbreiding van kennis van de sterrenhemel onder het grote publiek. Weliswaar komen de meeste bezoekers des daags, wanneer geen sterren te zien zijn, maar daartoe is de sterrenwacht ook uitgerust met een moderne zonnetelescoop die de zon toont in het licht van de waterstof alpha lijn. Dan ziet men niet het oppervlak van de zon zelf maar het onstuimige gebied daarboven: actieve gebieden zonnevlammen, protuberansen, wat niet al.

Ik heb bij de opening een korte toespraak mogen houden. Deze is na te zien op het blad “presentaties “ van deze website. Ga daartoe naar 2-vernieuwde-sterrenwacht.

Op zondag 26 mei en in herhaling op dinsdag 28 mei zal ik in sterrenwacht Sonnenborgh (Utrecht) een lezing houden over ‘de eerste melkwegstelsels in het heelal’. Ze ontstonden niet direct bij de oerknal maar pas na 500 miljoen jaar en nog later. Het waren aanvankelijk relatief  kleine objecten die gedurende enkele miljarden jaren nog  groeiden. En hoe ging het met het beginnende heelal? Was dat homogeen en isotroop zoals altijd gedacht werd? Dat blijkt niet het geval te zijn, wonderlijk genoeg. Ook op deze zaken wordt ingegaan.

Omdat de lezingen meestal volgeboekt zijn moet men zich voor deelname van tevoren aanmelden; telefoon  030-2311360.

Het thema van dit weekend heeft nogal wat aanrakingspunten met de onderwerpen van enkele lezingen die ik in de afgelopen jaren heb gegeven en die niet (meer) op mijn website stonden. Ik heb drie ervan, die het meest aansluiten aan de komende lezing nu op de website geplaatst, te weten: 1-de oerknal, 3-de eerste sterren; 4-de evolutie van melkwegstelsels. Het komende onderwerp hoort op de tweede plaats in dit rijtje. Die presentatie zal op woensdag 29 mei ook op de website geplaatst worden.

De nationale sportweek had dit jaar als eindbestemming ons eiland Texel. Dat werd feestelijk en omstandig gevierd. Onder de  zeer vele gebeurtenissen werd ook een videofilmpje gemaakt, gebaseerd op de gouden Olympische medaille van de Texelaar Dorian van Rijsselberghe.

De film is gemaakt door de fysiotherapeut Menno Siebenga en toont in woord en daad de zes voorwaarden waaraan men moet voldoen om een Olympisch kampioen te worden. Het gebeuren rond  deze zes condities werd gespeeld door diverse Texelaars, waaronder mijn vrouw Doetie en ik. Maar ook een groepje oud-van-dagen en zelfs het gemeentebestuur, onder leiding van de burgemeester, mevrouw Giskes (op de video helemaal links). Zij allen deden  enthousiast  mee.

Als u klikt op de volgende link, dan zult u zien dat zelfs op dit rustige Waddeneiland de gekte soms toe kan slaan. Je moet dan ook maar een olympisch kampioen tellen onder je medeburgers!

http://www.youtube.com/watch?v=Gf4y-DkqEz8

Mijn maandelijkse Terugblik, in het mei nummer van het tijdschrift ZENIT (p. 21) gaat over de hyperreus HR 8752, waarover ik eerder op deze website berichtte. Een ster, die 40 jaar geleden nog 750 maal zo groot was als de zon, en in de 30 jaren die daarop volgden enorm veel gas in de ruimte verloor, en nu ongeveer de helft kleiner is. Nog steeds een reusachtige ster!  Zijn oppervlaktetemperatuur steeg in die paar jaren van 5000 tot 8000°. Een verbluffend snelle toename, want de lopende theorieën verwachtten en veel langzamere toename van de temperatuur. Hij is nu aangekomen in een periode van tijdelijke rust, maar in de komende decennia zullen wij nog heel wat van deze opmerkelijke ster kunnen verwachten.

Een kleine opmerking: door een vergissing van de opmaker is een zinnetje dat als instructie voor de opmaker bedoeld was, terechtgekomen in de vierde en vijfde regel van het artikel. Dit kan op de onvoorbereide lezer verwarrend werken.

Mijn maandelijkse “Terugblik “ in het tijdschrift Zenit (april 2013) gaat over de raketlanceringen die we in 1965 uitvoerden in Suriname. Dit gebeurde in samenwerking met het KNMI. Het doel was na te gaan welke luchtbewegingen plaatsvinden in de aardatmosfeer op hoogten van ca, 80 tot  ruim 120 km. Het was een bijzondere ervaring om in dit landje raketten te lanceren. Een lanceerplatform, niet meer dan een blok beton van 20 × 20 m werd aangelegd op het vliegveldje van Coronie. Enorme belangstelling van de plaatselijke bevolking kon nauwelijks teruggedrongen worden. De enige politieman van Coronie kon het niet aan en  de hulp van de koloniale troepenmacht (die in totaal uit slechts 200 man bestond) moest ingeroepen worden. Op een lijst van lanceerplatformen wereldwijd, die in die tijd werd opgesteld, stonden Cape Canaveral en Coronie alfabetisch direct  onder elkaar. Wat waren de Surinamers trots!

Op deze website is op de bladzij ‘presentaties’  een nieuwe presentatie geplaatst: planetaire nevels. Het is de beschrijving van de lezingen die ik in februari hield in sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht. Fraaie min of meer ronde lichtende wolken om een ‘overleden’ ster werden aanvankelijk even aangezien voor een planeetje maar blijken gaswolken te zijn, uitgestoten door een stervende zon-achtige ster. Zo’n ster stort aan het eind van zijn leven ineen tot een witte dwerg: een sterretje met een massa als van de  zon en een omvang als van de aarde. Door het geweld van het ineenstorten wordt een gaswolk uitgestoten: de planetaire nevel. Deze gaswolk is slecht ca. 5000 jaar te zien , namelijk zolang als de witte dwerg heet genoeg is om de wolk tot lichten te kunnen brengen.

Van de Stichting De Koepel kreeg ik het verzoek u er op attest te maken dat het gisteren en eerder aangekondigde boek over de Grote Fasen in de veranderlijke zonneactiviteit te bestellen is via de volgende link:

http://www.dekoepel.nl/winkel2/index.php?page=shop.product_details&flypage=ilvm_fly2_blue.tpl&product_id=223&category_id=30&option=com_virtuemart&Itemid=1