Onderduiken

Mijn ‘Terugblik’ in het juni nummer van het tijdschrift ZENIT gaat over de dramatische periode waarin we moesten onderduiken om te ontsnappen aan de Nazi bezetters. Met mijn vriend Hans Hubenet ontvingen wij het grote voorrecht te mogen onderduiken in een klein ongebruikt kamertje in de Utrechtse sterrenwacht. Daar zaten wij, in een gesloten hokje, onzichtbaar en (hopelijk) onhoorbaar. Eens per week werden we van voedsel voorzien door mijn vader die een sleutel had van een bijna onzichtbaar deurtje onder aan het zestiende-eeuwse bolwerk waarop in 1853 de sterrenwacht was gebouwd. Steeds met dezelfde persoon in een klein hokje zitten was niet gemakkelijk en het stelde hoge psychische eisen aan betrokkenen.

(Zenit, juni 2017, p. 9)

super- en hyperreuzen onder de sterren

In het mei nummer van ZENIT schreef ik een artikel over super- en hyper-reuzen onder de sterren. Dit zijn de helderste en meestal ook de zwaarste sterren die we kennen. De ene soort straalt enkele honderd-duizenden malen helderder dan de zon terwijl de hyperreuzen  tot wel een of zelfs enkele miljoenen malen helderder zijn.  Fascinerende sterren van grote massa, die relatief gezien kort leven met meestal een dramatisch levenseinde dat door een grote explosie gekenmerkt is.

(ZENIT, mei 2017, blz. 20 – 24)

HEMELSTENEN OP NEDERLAND

Op donderdag 1 juni houd/hield ik op Texel een lezing over bovenstaand onderwerp. Ik bespreek de recente (dus zeer late) ontdekking van de val van een meteoorsteen bij Diepeveen in 1873; en daarna de herkomst van de meteorieten van Ellemeet en Serooskerke (1925) en de algemene vraag wanneer voor het eerst bekend was dat meteoorstenen uit de hemel kunnen vallen. De presentatie  is op deze website na te lezen bij het onderwerp ‘presentaties’.  Ga naar ‘hemelstenen’.

De loyaliteitsverklaring

Mijn ‘Terugblik’ in het meinummer van het populair-wetenschappelijke tijdschrift ZENIT is gewijd aan een dramatische periode in de eerste maanden van 1943; midden in de bezettingstijd. Als revanche voor een aanslag werden studenten tijdens college-uren opgepakt en getransporteerd naar een gevangenkamp. Ik heb het van dichtbij kunnen meemaken. In de Utrechtse sterrenwacht zorgden studenten ervoor dat de gevangenen van voedsel werden voorzien. Na niet te lange tijd kwamen ze terug uit Vught maar daarna werd door de bezettingsautoriteiten vereist dat alle studenten een verklaring van loyaliteit jegens de bezettende macht zouden moeten tekenen. De discussies hierover ging in volle gang en hadden tot gevolg dat slechts een klein deel van de studenten tekende. Wie dat niet deed moest naar Duitsland om in de oorlogsindustrie te werken en wie dat ook niet wilde moest onderduiken. Deze periode wordt in detail besproken in deze Terugblik.

de felst stralende supernova

Op 20 april geef ik in Apeldoorn een lezing over het bovengenoemde onderwerp. Het gaat over de supernova die in 1006 gezien is, vooral in China en Japan maar ook in enkele Arabische landen en zelfs in Zwitserland waar hij net boven de horizon te zien is geweest. We weten nu dat dit de  helderste supernova was die ooit gezien is.
Ik zal uitleggen wat het verschil is tussen een nova en een supernova. De laatste is een exploderende ster die een maximale helderheid kan bereiken meer dan 1 miljard maal de helderheid van de zon. Er zijn twee soorten van bekend. Het verschil tussen die twee zal besproken worden.
De presentatie van deze lezing kan op mijn website nagelezen worden. Ga naar de bladzijde “presentaties” en daar naar het onderwerp “supernova”